Startpagina

Opinie

OPINIE | Omdat de boog niet altijd gespannen kan staan, besloten we onlangs om nog eens een cafeetje te bezoeken. De perfecte gelegenheid om met enkele (hogergeplaatste) onderwijsmensen interessante gesprekken te voeren. In vino veritas?

 

 

Het gesprek ging al snel over de erbarmelijke kennis van de Franse taal bij uitstromers secundair onderwijs en instromers hoger en universitair onderwijs. Vooral het feit dat dit fenomeen zich ook voordeed bij de instromers aan de lerarenopleiding, baarde mijn collega’s zorgen.

 

 

Al snel werd er tijdens het gesprek gezocht naar oorzaken, de ene al wat meer plausibel dan de andere. De eeuwige schreeuw om een gezond evenwicht te vinden tussen kennis en vaardigheden, want kennis wordt heden ten dage stiefmoederlijk behandeld. De mensen in Brussel die beslissen wát er moet onderwezen worden, zijn niet diegenen die beslissen hóe het moet onderwezen worden. Een universiteit in Vlaanderen die de onderwijsdidactiek Frans voorschrijft aan één van onze Vlaamse onderwijsnetten, ten koste van het behalen van de doelstellingen uit het Europees referentiekader. Leerplancommissies en redacteurs van eindtermen die geen vat hebben op onderwijskundige beslissingen van hogerhand. Het feit dat er vanuit Brussel ook neerbuigend omgegaan wordt met de expertise van de pedagogische begeleidingsdienst. De beschuldigende vinger die wijst naar de uitgeverijen: hoe durven zij zo’n erbarmelijk lesmateriaal ontwikkelen? De ondeskundigheid van enkele vakgroepen: hoe durven zij immers dat erbarmelijk lesmateriaal gebruiken?

 

 

Kunnen wij als leerkrachten de schuld krijgen van wat er fout loopt in het talenonderwijs, wanneer wij doen wat de pedagogische begeleidingsdienst ons vertelt wat we moeten doen? Of is het, in het kader van een nakende doorlichting, toch toegestaan om buiten de lijntjes te kleuren? Als we de doelstellingen uit het leerplan maar bereiken? Mogen we meer het accent leggen op woordenschatverwerving en grammaticaal inzicht, alvorens te focussen op communicatie?

 

 

Ik heb het geluk gehad een korte periode te mogen meewerken aan de ontwikkeling van leermateriaal bij één van de grotere uitgeverijen in Vlaanderen en durf beweren dat er niet over één nacht ijs gegaan wordt bij de ontwikkeling van hand- en werkboeken. Gelukkig doen uitgeverijen wél een beroep op de deskundigheid van de leerkrachten door hen te betrekken in de brainstorming en ontwikkeling van didactisch materiaal.

 

 

Misschien wordt het tijd dat de hooggeplaatste onderwijsbonzen van hun piëdestal stappen. Niet enkel zij hebben de waarheid in pacht. Ga samenzitten met zo veel mogelijk onderwijsparticipanten. Tast af wat de noden zijn in het hoger onderwijs en stel de vraag aan het secundair onderwijs in hoeverre zij aan deze noden tegemoet kunnen komen. En voer deze gesprekken alsjeblief over de onderwijskoepels heen. Niet ten koste, maar net ten bate van hen die uiteindelijk wél een plaats verdienen op datzelfde voetstuk: onze leerlingen en studenten.

(21 augustus 2017)

 

12 principles of modern learning

Auteursrecht

Bivak

Voordat je iets online zet ... bivak!

 

B  Is het behulpzaam?
I   Is het inspirerend?

V  Voegt het iets toe?

A  Is het wel aardig?

K  Klopt het ook?

Bloom's digital taxonomy verbs

Download
Bloom's digital taxonomy verbs
Blooms poster.pdf
Adobe Acrobat document 656.9 KB

Columbus: instrument voor studiekeuze

Eerste hulp voor starters

Examenvoorbereiding

Examens zijn vaak behoorlijk talig. Leerlingen lopen geregeld punten mis doordat ze de vraag niet goed hebben gelezen of begrepen, of hun antwoord niet goed hebben geformuleerd. Als (zaak)vakleerkracht kun je leerlingen hierbij helpen door in de examenvoorbereiding ook aandacht te besteden aan specifieke examentaal.

 

Leerlingen struikelen soms gewoon over taal

Leerlingen komen bij het maken van toetsen en examens ook problemen tegen die niet te wijten zijn aan hun gebrek aan vakkennis, maar aan onvoldoende taalvaardigheid.

 

Wat kun je hier als leerkracht aan doen?

Examens staan vol met zogenaamde schooltaalwoorden die leerlingen echt niet altijd kennen. Schooltaalwoorden zijn woorden als geringe (geringe neerslag), leiden tot (leg uit hoe deze reactie leidt tot ...), factor enz. In de examenvoorbereiding die je doet is het goed om ook aandacht te besteden aan deze examentaal, die ook nog eens per vak verschillend kan zijn. Het geeft leerlingen meer zelfvertrouwen en vergroot de kansen op betere resultaten.

 

Leer leerlingen de vraag-antwoordstructuur

Als leerkracht heb je je leerlingen vast wel eens horen zeggen: "Het staat er toch?!" als hun antwoord fout gerekend is. Ergens klopt het antwoord ook wel, maar zeker in het geval van het examen worden er strenge eisen gesteld aan de formulering. Laat je leerlingen letten op de instructiewerkwoorden. Die geven aan wat er van ze wordt verwacht en betekenen vaak ongeveer hetzelfde: leg uit, motiveer, verklaar, licht toe enz. Als je deze instructiewoorden ook al gebruikt in toetsen, raken je leerlingen er alvast bekend mee.

 

Maar alleen het instructiewoord vinden is niet genoeg: de leerling moet daarnaast ontdekken wát hij moet uitleggen/verklaren/toelichten en welke hulpmiddelen (tabel, bron, enz.) hij daarbij moet gebruiken.

 

Bijvoorbeeld:

Het Zilt Proefbedrijf doet een experiment om zoute aardappels op Texel te verbouwen. Maak met behulp van bron 21 duidelijk dat Texel geschikt is voor dit experiment.

• Instructiewoord = maak duidelijk

• Wat duidelijk maken? Dat Texel geschikt is voor dit experiment

• Hulpmiddel: bron 21

 

Nu is dit voorbeeld nog relatief eenvoudig, het wordt lastiger als er twee instructiewoorden staan of als er twee of meer dingen uitgelegd moeten worden.

 

Zet oude examens in als oefenmateriaal

Leerlingen leren veel van het bespreken van goede én foute of verkeerd geformuleerde antwoorden. De antwoorden van oud-leerlingen op gemaakte examenvragen kun je (anoniem natuurlijk) gebruiken om je leerlingen bewust te maken van de taal in examens en het belang van goed formuleren.

Het kritisch kijken naar elkaars antwoorden is natuurlijk wel een serieuze zaak. Vermijd daarom grapjes over foute antwoorden of een lacherige sfeer in de klas. Laat ook zeker antwoorden zien die prachtig geformuleerd zijn en alle elementen bevatten die nodig zijn voor een maximale score.

 

Met een 'dubbele correctie' help je leerlingen van hun fouten te leren

Corrigeer opgaven de komende tijd eens met twee verschillende kleuren. Je corrigeert met groen voor een 'talige' fout, bijvoorbeeld als de leerling niet goed gelezen heeft en daardoor maar één element noemt in plaats van bijvoorbeeld twee elementen waar om werd gevraagd. Je corrigeert met rood voor een vakinhoudelijke fout. Zo ontdekken leerlingen (en jij als leerkracht) waar ze nu precies de fout ingaan en hoeveel punten nu eigenlijk gemist worden door talige fouten.

 

Herwerkte versie van "De examenvoorbereiding voor 2017: zo voorkom je dat jouw leerlingen punten missen door de taal" van CPS Onderwijsontwikkeling en advies, www.cps.nl

F.O.C.U.S. jij je ook op Twitter?

Friendly

Original

Credible

Useful

Serious

met dank aan Luc Colemont

Formele e-mail schrijven

Klik op onderstaande knop en volg het stappenplan.

met dank aan Karen Van de Cruys

ICT-tools

Onderwijsspiegel 2017

Download
DOCUMENT DOWNLOADEN
Onderwijsspiegel-2017.pdf
Adobe Acrobat document 1.9 MB

Ontdek jezelf

SELFIE bij taken en toetsen

Staat je naam op het blad

En ook de datum?

Las je alles goed na?

Flink en netjes gewerkt?

Is alles ingevuld

En ben je tevreden met je werk?

Social media citation guide

Sociale media: tips voor leerkrachten

:: Scherm je privéprofiel af.

:: Houd je openbaar profiel professioneel.

:: Publieke boodschap of toch privé? Pause before you post en stel jezelf de vraag: "Wat zou ik hiervan vinden als ik een (ouder van een) leerling was op mijn school?"

:: Wees ook in het gebruik van sociale media een rolmodel voor je leerlingen.

:: Wees duidelijk over jezelf en over je doel. Wat wil je delen? Ideeën? Bronnen? Interesses? Met wie? Met andere leerkrachten?

:: Wees voorzichtig in de keuze tussen privéfoto's en foto's voor publieke doeleinden. Deel foto's zorgvuldig; gebruik je gezond verstand.

:: Bescherm paswoorden. Laat leerlingen nooit gebruikmaken van je eigen laptop/computer/smartphone.

:: Houd je volgers, vrienden en andere contactpersonen in de gaten. Bezoek hun pagina's regelmatig. Jouw profiel is niet veranderd, maar dat van hen misschien wel. Wil je dan nog wel dat ze deel uitmaken van je netwerk?

:: Vraag vrienden en familieleden om je niet te taggen op een manier die compromitterend kan zijn voor je professionaliteit.

bron: 10 tips for managing social media | www.teachertoolkit.me

SODA-attest

Studeren doe je zo!

Taxonomie van Bloom

Download
CHECKLIST DOWNLOADEN
Checklist taxonomie van Bloom.pdf
Adobe Acrobat document 217.4 KB

Tips voor een juiste studiekeuze

Trendrapport 2016

Hoe technologische trends onderwijs op maat mogelijk maken

Twitter in de klas!

Twitter voor beginners

Waarom twitteren?

• delen

• netwerk opbouwen

• discussiëren

• samenwerken

• verder ontwikkelen

• inspireren

• bijleren

• bloggen

• publiceren

Kortom: samenwerking - creativiteit  - communicatie - kritisch denken.

 

Waarover twitteren?

• lesideeën

• lesmateriaal

• praktische tips

• nieuwsberichten uit de onderwijswereld

• links naar websites

• informatie over (online) nascholingen

• webinars & MOOCs

• blogposts

 

Hoe twitteren?

• antwoorden / schrijven
• delen

• retweeten

• volgen

• liken

• twitternaam vermelden (@)

• hashtags gebruiken (#)

• Tweetdeck gebruiken

• de juiste chats volgen (al doende leert men - take your time)

Download
START TO TWITTER
Twitter voor leerkrachten DV.pdf
Adobe Acrobat document 389.6 KB

Universal Design for Learning (UDL)

Why smartphones work for students

Zoek je collega's ook buiten de school