Vakgroepwerking


Argumenten om niet creatief bezig te zijn in de klas

:: Fantaseren doen ze al thuis.

:: Daar gaat de toets niet over.

:: Ja, maar ...

:: Wat zullen de ouders daarvan denken?

:: Zonder ondersteuning doe ik het niet.

:: Dat mag niet volgens de inspectie.

:: Echt iets voor mijn collega.

:: Zeker een idee van de directeur.

:: Niet op mijn woensdagmiddag!

:: Ja, creatief met kurk zeker?

:: Tijdens het achtste uur zeker?

:: Hebben ze niet nodig in hun beroepspraktijk.

:: Leerlingen zijn toch te lui.

:: Ik haal mijn programma nu al niet!

:: Wat leren ze daar nu van?

:: Dat doen wij allemaal al.

:: In onzen tijd ...

:: Dat past niet in het rooster.

:: Ik ben te oud om me daar nog in te verdiepen.

:: Alweer veranderen?

:: Laat ze eerst maar de basis goed leren.

:: Daar heb ik geen budget voor.

:: Elke mislukking kost materiaal!

:: Deze kinderen hebben structuur nodig.

:: Leerlingen komen om te leren, niet om te spelen.

:: Allemaal extra werk!

Coteaching

Eerste hulp voor starters

Huiswerkbeleid | Checklist voor leerkrachten

Download
Huiswerkbeleid | Checklist voor leerkrachten
Ben je leerkracht en geef je huiswerk? Probeer dan zoveel mogelijk af te vinken!
huiswerk standpunt leerkrachten.docx
Microsoft Word document 13.7 KB

In-class flip

Instructieplek | NLP

Zorg dat er linksvoor (gezien vanuit de leerlingen) een plaats is waar jij instructie geeft. Als je op die plaats staat of zit, onthouden je leerlingen het meest van wat jij vertelt. Deze opvatting is afkomstig van het neurolinguïstisch programmeren. Alles wat je ziet met je linkeroog, wordt grotendeels verwerkt in je rechterhersenhelft. Je rechterhersenhelft legt graag verbanden, maakt plaatjes en fantaseert erop los. Veel mensen denken in beelden, maar voor iedereen geldt dat de stof die binnenkomt via het linkeroog in de rechterhersenhelft analytisch verwerkt wordt, en dat bevordert het leerproces.

Leerdriehoek

Heb je (samen met je collega's) een nascholing gevolgd? Stel je dan achteraf de volgende vragen met behulp van de zogenaamde leerdriehoek.

Leerplannen talen gescreend

Welke vaardigheden ga je oefenen?

- luisteren / kijken

- lezen

- spreken

- mondelinge interactie

- schrijven

 

Doen = handelingswerkwoorden

- onderwerp bepalen

- informatie selecteren en ordenen

- gedachtegang volgen

- iets navertellen

- beschrijven

- gesprek voeren

- meedelen

- nazeggen / luidop lezen

- correspondentie voeren

- standpunt / mening geven

 

Welke kennis moeten de leerlingen kunnen inzetten?

- grammaticale component

- lexicale component

 

Welke attitude stimuleer je?

- durf

- belangstelling

- taalzorg

- esthetische waardering

- interculturele gerichtheid

 

Waarmee werk je?

Tekstsoorten

- informatief

- narratief

- prescriptief

- artistiek-literair

- argumentatief

 

Tekstkenmerken

- onderwerp

- taalgebruiksituatie

- structuur, samenhang, lengte

- uitspraak, articulatie, intonatie

- tempo, vlotheid

- woordenschat, taalvariëteit

 

Hoe moeilijk maak je het?

- kopiërend

- beschrijvend

- structurerend

- beoordelend

 

Welke taal- en leerstrategieën leer je aan?

- doel bepalen

- volhouden

- ondersteuning gebruiken

- hypothesen vormen

- opnieuw proberen

- betekenis afleiden

- relevante informatie noteren

Scaffolding

1 Engagementfase

 :: In hoeverre is de kennis - nodig voor de uit te voeren taak - al aanwezig? (= peilen naar voorkennis)

:: Doel:

• informatie verwerven over wat al bekend is

• belangstelling wekken voor wat komen gaat

 

2  Building knowledge fase

 :: Inzichten uit engagementfase omzetten in zogenaamde steigers

• leerlingen bewustmaken van tekstkenmerken

• leerlingen de taak leren aanpakken volgens een vaste systematiek

• leerlingen voorbeelden aanreiken

• leerlingen strategieën bijbrengen om problemen op te lossen

• samen met de leerlingen een voorbeeld construeren van een taak (modelling)

• spelvormen gebruiken die de leerlingen tussenstappen laten maken op weg naar de uiteindelijke taak

 

3  Transformation fase

 :: De leerling gaat zelf aan de slag met de taak. Hij zal zijn leerkracht misschien nog een enkele keer om hulp moeten vragen.

 

4  Presentation fase

 :: De leerling toont zijn product.

:: De leerkracht treedt op als expert voor het taalgebruik.

 

5  Reflection fase

 :: De leerling stelt zich de vraag: wat ging goed? Wat zou hij een volgende keer anders doen?

 

bron: Scaffolding. Technieken om MVT leerlingen hoger te laten reiken | A. Beeker, J. Canton, B. Trimbos | september 2008 | slo nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Smartphones in de les

:: Kahoot

Opzwepende quiz waarbij leerlingen via de smartphone kunnen antwoorden.

link

 

:: Camera

Gebruik de camera om foto's en filmpjes te maken van activiteiten en lesstof.

Houd rekening met het privacybeleid van jouw school!

 

:: Google

Informatie opzoeken via de smartphone met behulp van Google.

 

:: Socrative

Kennis testen via een quiz of toets met behulp van de smartphone.

link

 

:: Facebook

Informatie delen en vragen stellen via een besloten Facebookgroep.

 

:: Formulieren

Enquêtes afnemen via Google formulieren en invullen tijdens de les.

Kan ook via het elektronisch leerplatform van jouw school (bv. Smartschool).

 

:: Padlet

Een online bord waar iedere leerling iets op kan plaatsen via de smartphone.

link

 

:: Dictafoon

Spreekvaardigheid in alle talen oefenen door het op te nemen en terug te beluisteren.

 

:: QR-codes

Extra informatie aanbieden door een QR-code te laten scannen met de smartphone.

 

:: Mentimeter

Stemmen met de smartphone op gesloten vragen en open vragen.

link

 

:: Twitter, Instagram, Whatsapp, WRTS

 

Bovenstaande items zijn lestips. Houd rekening met het gsm-beleid op jouw school!

Tablets

Voordelen van tablets

Voordeel Elementen Hoe ten volle benutten?
Differentiatie

• Rekening houden met individuele leerstijl

• Andere leerstijlen bijbrengen

• Aangepast aan het tempo van de leerling

• Alternatieven voorzien om de leerstof in te oefenen

• Interactiviteit

Digitaal lesmateriaal

• Aanbieden van extra lesmateriaal

• Kleinere boekentas

• Gebruik maken van door de uitgever beschikbaar gesteld materiaal

• Combinatie met digitaal bordboek

• Zelf extra materiaal toevoegen

Actieve leeromgeving

• Alle leerlingen actief betrekken

• Controle

• Interactieve multimediapresentaties

• Interactief lesverloop

Nadelen van tablets

Nadeel Elementen Hoe tegengaan?
Afleiding

• Toegang tot sociaalnetwerksites

• Internetgebruik voor niet-lesgebonden doeleinden

• Makkelijk swipen tussen apps

• Doordachte keuze van opdrachten

• Aangepaste stijl van lesgeven

Werkdruk leerkrachten

• Technologische kennis

• Tijd voor lesvoorbereiding

• Leerkrachten overtuigen van het nut

• Ondersteuning leerkrachten

• Ervaring

Vakdossier samenstellen

Hieronder vind je een overzicht van de onderdelen waaruit een vakdossier kan bestaan.

:: samenstelling vakgroep

:: overzicht gebruikte handboeken / software (per leerjaar)

:: motivatie gebruikte handboeken bij aanschaf van een nieuwe uitgave

:: verticale en horizontale samenhang

:: visie

• evalueren

• leren leren

• taalbeleid

• vakoverschrijdende eindtermen

:: klasafspraken

:: ict-integratie

:: stage

:: geïntegreerde proef

:: pedagogische wensen uurroosters

:: krachtige leeromgeving

:: vakbibliotheek

:: nascholing

:: onthaal nieuwe leerkrachten

:: samenwerkingsverbanden

:: deelname aan wedstrijden

:: stage voor leerkrachten

:: output

• persartikels

• zelfevaluatie: opvolgen afspraken

• knelpunten leerlingenresultaten

• initiatieven kwaliteitsverhoging

:: leermiddelen

:: lokaaluitrusting

Vakvergaderingen

Vakwerkgroepen vergaderen soms te 'willekeurig': te weinig vergaderingen, inhoudelijke structuur ontbreekt, vakwerkgroepen komen enkel samen als dat 'moet', verslagen missen een uniforme structuur, ...

 

Daarom worden er best duidelijke afspraken gemaakt qua frequentie, timing, inhoud en verslaggeving.

 

Aantal vergaderingen

Je vergadert best vier keer per schooljaar:

- tijdens de eerste of tweede week van september,

- tijdens de derde week van december,

- medio maart,

- tijdens de eerste of tweede week van juni.

 

Meer vergaderingen zijn uiteraard niet uitgesloten. Hoogdringendheid kan soms daartoe verplichten. Hanteer een min of meer vaste agenda per vergadering. Vergeet ook niet je directie uit te nodigen!

 

Items die aan bod kunnen komen

- vakoverschrijdende eindtermen

- didactische uitrusting

- infrastructuur

- didactische uitstappen

- leerlijnen

- materiële noden voor de leerlingen

- gebruik multimedia en smartboard

- commentaar en remediëring

- thema's binnen het gelijkeonderwijskansenbeleid

- nascholingsnoden

- public relations en werving

- begeleiding nieuwe leraren

- evaluatie

- afspraken om ervoor te zorgen dat een leerling die van richting verandert vlot kan instromen

- ...

 

Probeer bovenstaande items per vergadering te clusteren. Maak een doordachte keuze.

 

Verslag

Het verslag vermeldt (minstens):

- plaats en tijdstip van de vergadering,

- aanwezigen / verontschuldigden / afwezigen,

- agenda,

- korte weergave van het gesprek per item,

- conclusies in verband met elk item,

- uit te voeren taken / opdrachten,

- persoon die voor de uitvoering van de taken / opdrachten verantwoordelijk is,

- vragen aan de directie.

 

Het verslag wordt bij voorkeur uiterlijk een week na de vergadering aan de directie bezorgd. De verantwoordelijke van de vakwerkgroep kan desgewenst het verslag mondeling toelichten aan de directeur.

Visitatie

Download
Lesobservatieformulier bij visitatie
Lesobservatieformulier_visitatieproject_
Microsoft Word document 52.5 KB

Visietekst schrijven

In een visietekst (te schrijven op niveau van de vakgroep) zou (o.m.) onderstaande moeten worden opgenomen:

  • Uitgangspunt = algemene visie, zoals omschreven in de leerplannen
  • Vakgroepverantwoordelijke(n), secretaris, aantal vergaderingen
  • Lokaalafspraken
  • Leerlijnen eerste tot en met derde graad
  • Visie op evalueren (o.a. puntenverdelingen kennis/vaardigheden, permanente evaluatie of examens, ...)
  • Afspraken in verband met het gebruik van werkboeken, handboeken, cursussen (eerste tot en met derde graad)
  • Visie op nastreven VOET*: welke VOET worden nagestreefd, op welke manier?
  • Georganiseerde extra-murosactiviteiten + doelstellingen
  • Deelname aan wedstrijden (poëzie, Junior Journalist, Olympiades, ...)
  • Integratie ICT
  • Visie op differentiëren en remediëren: welke acties worden ondernomen

*VOET: vakoverschrijdende eindtermen

Wat werkt wel, wat werkt niet - ict in het onderwijs

De brochure Wat werkt wel, wat werkt niet bevat inspirerende interviews met wetenschappers die kennis over onderwijs en ict delen op de Onderzoeksconferentie 2016 (Nederland). Hun inzichten helpen je bij het kiezen van toepassingen die werkzaam zijn voor jouw leerlingen.

bron: www.kennisnet.nl

Download
Brochure "Wat werkt wel, wat werkt niet"
Wat_werkt_wel_wat_werkt_niet.pdf
Adobe Acrobat document 4.3 MB

What to do when kids refuse to do the work?